خواص بی نظیر گیاه پونه و موارد مصرف و کاربرد بالینی آن

زمان خواندن این مقاله حدودا 4 دقیقه است.
دسته : گیاهان دارویی
نویسنده : فلاح پور
تاریخ انتشار : 27-05-98
1 ستاره2 ستاره3 ستاره4 ستاره5 ستاره (9 rating, 2 votes)
Loading...
خواص گیاه پونه و تاریخچه آن
نام فارسی گیاهنام انگلیسی گیاهنام علمی گیاه
پونهSquaw MintMenta Pulegium

وجه تسمیه و تاریخچه گیاه پونه

 خواص گیاه پونه به دوران کهن باز می گردد. از زمان تمدن های یونان و روم باستان. پونه از خاندان نعناع می باشد. همانگونه که از نامش پیداست وجه تسمیه کلمه Mentha را نیز به تفصیل در تک نگار نعناع و نعناع فلفلی آورده ایم. اما به نظر میرسد که صفت Pulegim از لفظ لاتین Pulex به معنای کک (Flea) آمده باشد. این اشاره دارد به استفاده سنتی از پونه به عنوان دافع کک و حشرات.  هم Pling بزرگ در نوشته های تاریخ طبیعی خود
(Naturalis Historia) از پونه یاد کرده و هم Galen آن را در زمره گیاهان قاعده آور آورده است.

مهمترین ترکیبات شیمیایی در گیاه پونه

مهمترین ترکیبات پونه روغن های فرار شامل پولگون، مقادیر کمی از ترکیبات کتونی نظیر منتون، ایزومنتون و پیپریتون می باشد.

خواص گیاه پونه و ترکیبات شیمیایی آن

ساختار ترکیبات شیمیایی در گیاه پونه

Isomenthone Piperitone Pulegone
خواص گیاه پونه Isomenthone خواص گیاه پونه Piperitone خواص گیاه پونه Pulegone

اشکال دارویی حاوی گیاه پونه

  1. پودر دیورتیک (تخفیف نشانه های ادم و خیز در نارسایی احتقانی قلب و کم کاری کلیه، و درمان عفونت های دستگاه ادراری و کمک به دفع سنگ های مجاری ادرار و کاهنده فشار خون)
  2. پودر اولئاکرات ( درمان پر فشاری خون)
  3. پودر آنتی دیابتیک ( درمان هایپر گلیسمی)

خواص گیاه پونه و موارد مصرف و کاربرد بالینی آن

  1. گفته می شود میکروب بیماری سیاه سرفه یعنی Bordetella pertussis به پونه حساس است. لذا گفته می شود این گیاه درمان موثری در این بیماریست. پونه تاخیر در سیکل قاعدگی زنان را رفع کرده و در زمانیکه باردار نباشند عادت ماهانه را القا می کند. اسانس پونه توسط علاقه مندان به طب سنتی و گیاهی و بهداشت طبیعی به عنوان یک داروی قاعده آور نامیده شده است که می تواند جهت سقط کننده جنین هم استفاده شود. خالی از لطف نیست که بگوییم مصرف طولانی مدت اسانس جعفری هم می تواند سبب سقط جنین و فلج اعضای بدن شود.
  2. یکی از خواص گیاه پونه این است که، جوشانده کامل این گیاه برای درمان تومورها و فیبروئیدهای رحم استفاده می شده است.
  3. اسانس پونه در مصرف موضعی برای رفع نیش پشه، ساس، کنه و کک توصیه می شود.
  4. یکی دیگر از خواص گیاه پونه این است که در درمان فشار خون بالا هم نقش دارد.
  5. در تخفیف بیماری نقرس و روماتیسم به کار می رود.
  6. پونه در درمان آسم نیز مفید است.
  7. این گیاه خواص آنتی دیابتیک دارد.
  8. پونه خواص معرق هم دارد.

خواص گیاه پونه و نکات و توصیه های مهم

  1. پونه سبب افزایش خطر سمیت کبدی داروهایی همچون آمیودارون Amiodarone، متوترکسات Methotrexate، کتوکونازول Ketoconazole و استروئیدهای آنابولیک می گردد.
  2. برای پیشگیری از سمیت کبدی پس از مصرف اسانس پونه، از تجویز استیل سیستئین Acetylcysteine استفاده می نمایند. شایان ذکر می باشد که سمیت کبدی پونه را به پولگون و متابولیت هایش نسبت داده اند. (پولگون ترکیب کتونی اسانس پونه و از کتون های سمی هست که در دوزهای بالا سبب تشنج گشته و در بارداری به سبب سقط آوری ممنوع است).
  3. مصرف فرآورده های پونه سبب علائم CNS شامل سستی، آشفتگی، سرگیجه و گاهی تشنج و توهم شنیداری و دیداری می شود.
  4. گزارشات بسیاری موجود است مبنی بر اینکه زنانی که به منظور سقط جنین خود، به صورت خود درمانی دوز بالای اسانس پونه را خوردند و دچار مسمومیت منجر به مرگ گشتند.
خواص گیاه پونه و فواید آن

خواص گیاه پونه و آخرین تحقیقات و نکات ویژه

از آنجا که پونه در طب سنتی به عنوان سقط کننده جنین مطرح بود مکانیسم عمل آن با بررسی اثر اسانس این گیاه بر دیواره ماهیچه ای رحم (میومتر) مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج خیلی جالب بود. پونه اثرات مهاری بر فعالیت انقباضی میومتر نشان داد. آن هم به سبب Pulegone که جز اصلی اسانس پونه بود. این ترکیب با مکانیسمی متفاوت اثر بالینی مشترکی با داروی نیفیدیپین Nifedipine (بلوک کننده کانال کلسیم) داشت. بر این اساس به نظر می رسد پونه و اسانس آن اثرات سمیت مستقیم بر میومتریوم ندارد، که سبب سقط گردد. ولی احتمالا متابولیسم سیستمیک اجزای گیاه ممکن است زمینه ساز نسبی استفاده سو از پونه در طب سنتی عامه گردد.

منابع

کتاب درمان شناسی گیاهان دارویی. مولف: دکتر زهرا نظری بلوکی و دکتر زهره عصام رودسری
Soares PM, et al. Plant Med. 2005 Mar; 71(3):214-8.
کتاب درمان شناسی گیاهان دارویی. مولف: دکتر زهرا نظری بلوکی و دکتر زهره عصام رودسری
Soares PM, et al. Plant Med. 2005 Mar; 71(3):214-8.

پست های اخیر اینستاگرام بیتکی طب

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به چه موضوعی علاقه مند هستید

تاریخچه گیاهان دارویی

مجله

عضویت در خبرنامه

پیشنهادات شگفت انگیز گیاهان دارویی بیتکی طب را در ایمیل خود دریافت کنید

  • مقالات مرتبط
خواص اوکالیپتوس
خواص نعناع
خواص گیاه پونه
خواص گیاه خار مریم خواص میوه آناناس خواص گیاه پنجه شیطان
خواص گیاه آقطی