خواص بی نظیر میوه آناناس، موارد مصرف و کاربرد بالینی آن

زمان خواندن این مقاله حدودا 10 دقیقه است.
دسته : خواص دارویی میوه جات
نویسنده : فلاح پور
تاریخ انتشار : 06-05-98
1 ستاره2 ستاره3 ستاره4 ستاره5 ستاره (تاکنون رای ثبت نشده است)
Loading...
خواص میوه آناناس
نام فارسی گیاهنام انگلیسی گیاهنام علمی گیاه
آناناسPineappleAnanas Comosus

وجه تسمیه و تاریخچه میوه آناناس

خواص میوه آناناس از قدیم الایام مورد توجه مردمان بوده است. گفته می شود موطن آناناس از جایی مابین برزیل و پاراگوئه است. به نظر می رسد این میوه تا قرن 19  به جزایر هاوایی نرسیده بود. پر بی راه هم نیست، چون لفظ ناناس که نام آناناس از آن منشا گرفته است از زبان سرخ پوستان Tupi (ساکن کران های برزیل و پاراگوئه) منشا گرفته است. حتی امروزه تولید انبوه آناناس در جنوب آمریکا و فیلیپین است. شیره میوه آناناس طعمی شیرین و لذیذ دارد.

گذشته از شهرت مصرف آناناس در انواع غذاها و نوشیدنی ها، آناناس از دیرباز در درمان طیف وسیعی از بیماری ها، از یبوست گرفته تا یرقان جایگاه داشته و دارد.

نام انگلیسی Pineapple نخستین بار برای توصیف اندام تولید مثلی درختان خانواده کاج ( Pine Cones، همان میوه های مخروطی معروف) به کار رفت. وقتی کاشفان اروپایی این میوه استوایی را در آمریکا کشف کردند به سبب شباهت این میوه یا گیاه دارویی با مخروط کاج به آن هم نام Pineapple دادند. اما خود آناناس از واژه سرخپوستی ناناس (nanas) به معنای میوه عالی و بی نظیر آمده است.

به نظر می رسد چون اروپایی ها در خرید و فروش آن واژه A  به معنای ‘یک’ را پشت این نام می آوردند نام آن به A-nanas تغییر یافت. لفظ Comosus به معنای منگوله اشاره دارد (به همان تاج آناناس). گفته می شود کریستف کلمب در سال 1493 گیاهان از این خانواده را در  Guadeloupe دیده بود. آناناس توسط ایتالیایی ها از برزیل به اروپا آورده شده بود و آنجا توسط اسپانیایی ها و انگلیسی ها به جزایر اقیانوس آرام رسید. کشت آناناس با انگیزه تجارت این میوه لذیذ در هاوایی، فیلیپین، جنوب شرق آسیا و کوبا و فلوریدا رواج پیدا کرد. بدین ترتیب این میوه و گیاه دارویی یعنی آناناس به یکی از محبوب ترین میوه های جهان تبدیل شد.

مهمترین ترکیبات شیمیایی در میوه آناناس

میوه آناناس منبع غنی از منگنز و اسید آسکوربیک یا ویتامین C می باشد. بروملین (مخلوطی از آنزیم های پروتئولیتیک) در همه قسمت های گیاه وجود دارد. البته گفته می شود آناناس علاوه بر بروملین، مقداری پاپائین (مخلوطی از آنزیم های هضم کننده پروتئین یا اصطلاحا همان پروتئولیک گیاه پاپایا یا همان خربزه درختی) هم دارد.

بر عکس پاپائین که تنها از میوه نارس خربزه درختی و آناناس حاصل می شود، بروملین هم از میوه خام و هم رسیده آناناس بدست می آید. میوه ها شامل گالیک اسید و کلروژنیک اسید یا همان تانن های کاذب، جنتیسین و جنتیسیک اسید، سیرینجیک اسید، فرولیک و ایزوفرولیک اسید، سیناپیک اسید، کوماریک اسید، تیروزین، تاکسی فولین، اپی کاتشین، کوئرستین، میریستین، تیرامین، آربوتین و وانیلین می باشد.

ما قطعا از خواص کاتشین ها و کوئرستین به عنوان ترکیبات فلاونوئیدی آگاهیم. به این فکر می کنیم که بخاطر ترکیبات کومارینی آیا می تواند خون را هم رقیق کند؟ و اینکه آیا به علت ترکیبات هیدروکینون آربوتین می توان آن را روشن کننده دانست؟ که آن در تک نگار انگور خرس بیشتر توضیح داده شده است. به این نیز فکر میکنیم که وانیلین هم دارد؟ بیخود نیست که اینقدر خوش طعم است. گفته می شود در پوست آناناس هم گالیک اسید، کاتشین، اپی کاتشین و فرولیک اسید، پروفنول های اصلی هستند. جالب است بدانیم کوئرستین و تاکسیفولین هم مانند سیلیمارین همان فلاونولیگنان معروف خار مریم، اثرات محافظ کبدی دارند.

خواص میوه آناناس لینک به مقاله انگور خرس جهت خواندن مقاله خواص گیاه انگور خرس و ترکیبات شیمیایی آن کلیک کنید.

خواص میوه آناناس و ترکیبات شیمیایی

ساختار ترکیبات شیمیایی در میوه آناناس

Ferulic Acid Gentisic Acid Galic Acid
خواص میوه آناناس ferulic-acid خواص میوه آناناس gentisic-acid خواص میوه آناناس gallic-acid
Tyramine P-Coumaric Acid Monomyristin
خواص میوه آناناس tyramine خواص میوه آناناس p-coumaric-acid خواص میوه آناناس monomyristin
Tyrosin Taxifolin Syringic Acid
خواص میوه آناناس tyrosine خواص میوه آناناس taxifolin خواص میوه آناناس syringic-acid
Arbutin Catechin Gentisin
خواص میوه آناناس arbutin خواص میوه آناناس catechin خواص میوه آناناس gentisin
Epicatechin Ascorbic Acid Vaniline
خواص میوه آناناس epicatechin خواص میوه آناناس ascorbic-acid خواص میوه آناناس vaniline
Sinapinic Acid
خواص میوه آناناس sinapinic-acid

خواص میوه خربزه درختی جهت خواندن مقاله خواص خربزه درختی و ترکیبات شیمیایی آن کلیک کنید.

اشکال دارویی حاوی میوه آناناس

کپسول آناهیل (ترمیم کننده زخم و اسکارهای ناشی از جراحی و سوختگی، کاهنده التهاب و حتی تورم مفاصل و تسکین دهنده درد). در کپسول آناهیل پلاس، ترکیب برومولین آناناس را با کورکومین زردچوبه جهت هم افزایی در اثر ضد التهابی بکار برده اند.

خواص میوه آناناس و موارد مصرف و کاربرد بالینی آن

  1. آناناس را می توان در دسته گیاهان دارویی دانست. آناناس به عنوان درمانی برای حساسیت غذایی پیشنهاد شده است.
    شاید به علت آنزیم های هضم کننده پروتئین که در این گیاه دارویی وجود دارد. چون ما می دانیم علت بروز خیلی از آلرژی ها مولکول های بزرگی مثل پروتئین ها هستند که برای سیستم ایمنی حکم آنتی ژن تحریک کننده را می یابند.
  2. کارایی آن به عنوان درمان کمکی ترومبوفلبیت (التهاب جدار عروق به علت تزریق وریدی برخی داروها مانند متیل پردنیزولون سدیم سوکسینات) مشهور است.
  3. آناناس این گیاه دارویی به صورت موضعی در سوختگی درجه 3 نیز دارای اثرات درمانی معرفی شده است. چون برای آناناس خواص التیام بخش تعریف شده است. به همین دلیل هم مرسوم است برای بیماران بخصوص پس از جراحی، فرآورده های آناناس مانند کمپوت آناناس برده می شود.

    در ادامه مطالب با خواص بروملین یکی از ترکیبات شیمیایی میوه آناناس، با بیتکی طب همراه باشید . . .

  4. بروملین به عنوان مهار کننده تجمع پلاکتی در درمان بیماری های قلبی عروقی مفید است.
    از آنژین پکتوریس و حملات ایسکمی پیشگیری می نماید و می تواند شدت آن ها را به حداقل برساند.
  5. بروملین در پیشگیری و درمان ترومبوفلبیت موثر است. فعالیت فیبرینولیتیک قدرتمند دارد و می تواند پلاک های کلسترول را بشکند.
  6. بروملین به واسطه اثرات تعدیل سیستم ایمنی و نیز تاثیر مستقیم خود بر واسطه های التهابی و درد مانند برادی کینین خواص ضد درد داشته است. همچنین به عنوان مکمل غذایی می تواند درمانی جایگزین ضد التهاب های غیر استروئیدی (NSAIDs) در بیماری های خود ایمنی به ویژه استئوآرتریت گردد.
  7. برملین اسهال ناشی از Vibrio cholera و Escherichia coli را با مکانیسم های مختلف موثر بر سیگنال های ترشحات روده ای مهار می نماید.
  8. مطالعات انسانی اثبات نموده که بروملین موجب آپوپتوز و مرگ سلول های سرطانی و کاهش رشد، حجم و شکل گیری تومور می گردد.
  9. بروملین جهت کاهش درد و التهاب ناشی از جراحی مفید است.

    در ادامه  با خواص بروملین، با بیتکی طب همراه باشید . . .

  10. جالب است بدانید که بروملین موجود در آناناس مسئول ایجاد زخم دهان پس از خوردن این میوه می باشد چرا که آنزیم ها، پروتئین بافت های حساس در دهان را می شکنند. به علت همین خواص هضم کنندگی پروتئین است که بروملین آناناس در صنعت چرم سازی هم استفاده می شود. البته امروزه جایگزین های ارزان تری هم دارد. البته ما این را هم می دانیم که از گذشته ها دباغی پوست حیوانات و تولید چرم از خواص تانن ها بوده که با پروتئین های موجود در پوست تازه ترکیب گشته و سبب رسوب آن ها می شدند.
  11. ‎گزارشاتی از اثر ضدبرادی کینین (تخریب و کاهش سطح سرمی) ناشی از بروملین در آناناس وجود دارد. یادمان هست که برادی کینین یک گشاد کننده عروق می باشد که مسئول عارضه سرفه های خشک ناشی از داروهای ACEIs‎ یعنی خانواده پریل مثل کاپتوپریل هم می باشد. پس شاید در عالم فرضیه پردازی آناناس را درمانی برای سرفه های خشک ناشی از کاپتوپریل در نظر گرفت. در توصیف خصوصیات فارماکوکینتیک گیاه گفته می شود بروملین می تواند به مقدار قابل ملاحظه ای در بدن جذب گردد و تقریبا ۴۰% ‎آن در روده به همان شکل دست نخورده و مولکول بزرگ جذب می گردد و مصرف روزانه ۱۲ میلی گرم از آن بدون هیچ عارضه جانبی جدی خواهد بود. بروملین به دو آنتی پروتئیناز با نام آلفا-۱-آنتی کیموتریپسین و آلفا-۲-ماکروگلوبولین در خون متصل می گردد.

خواص میوه آناناس و نکات و توصیه های مهم

  1. یکی از خواص میوه آناناس که دسته ای از گیاهان دارویی است، این است که موجب افزایش اثربخشی داروهای شیمی درمانی 5-FU و وین کریستین Vincristine می شود.
    ولی اینکه آیا می تواند ریسک سمیت این داروها را نیز افزایش دهد جای بحث دارد.
  2. آناناس سبب افزایش پتانسیل پاسخگویی آنتی بیوتیک ها در درمان انواع عفونت ها می گردد.
  3. بروملین موجود در آناناس با تتراسایکلین ها تداخل داشته و جذب آن ها را بالا می برد.
    البته این تداخل خیلی هم بد نمی باشد.
  4. بروملین دارای اثر آنتی ترومبوتیک و فیبرینولتیک می باشد و فعالیت فیبرینولیتیک سرم را افزایش و سطح فیبرینوژن پلاسما را کاهش می دهد. لذا با آنتی کوآگولانت ها و مهار کننده های تجمع پلاکتی تداخل دارد. نکته جالب کارایی آناناس این است که هم به عنوان یک ضد تشکیل لخته و هم به عنوان یک حل کننده لخته است.
    یعنی به نوعی هم مثل وارفارین و هم مثل استرپتوکیناز Streptokinase عمل می کند.
خواص میوه آناناس و نکات و توصیه های مهم

خواص میوه آناناس و آخرین تحقیقات و نکات ویژه

در تمدن های کهن استفاده از میوه آناناس مانند برخی از گیاهان دارویی، به عنوان یک سقط کننده جنین و القا کننده درد زایمان در بین زنان باردار مرسوم بود. در مطالعات اخیر که به منظور بررسی فارماکولوژی این اثر آناناس انجام شد، گفته می شود حضور ترکیبات مشابه 5-هیدروکسی تریپتامین (همان سروتونین) و نیز مسیرهای سروتونرژیک در فعالیت انقباض رحم ناشی از عصاره میوه آناناس نقش دارد. ما می دانیم که سروتونین یک انقباض دهنده قوی است. وهمچنین اولین بار هم از لخته خون کشف شد. چون در محل بریدگی با انقباض عروق خونریزی را کاهش می دهد.

عصاره آناناس با عسل در درمان سرفه های تحریکی بکار رفت که اثر بخشی آن از عسل تنها بهتر بود و این نکته خیلی جالبی است چون در برخی موارد مانند سرفه های کودکان که نمی توان خلط آور تجویز کرد مخلوط آب ولرم و عسل گاهی تنها حربه ی درمانی ماست. که با توجه به این مطالعه می توان آناناس را نیز به این ترکیب جادویی افزود.

اثرات محافظ قلب عصاره هیدروالکلی آناناس بر انفارکتوس میوکارد ایجاد شده توسط ایزوپروترنول Isoproterenol نشان داد پیش درمانی با آناناس جهت حفاظت از سمیت قلبی می تواند فاکتورهای سکته و نکروز میوکارد را کاهش دهد. پس در کل اثر محافظت بر قلب هم دارد آناناس! و ما می دانیم اثرات محافظتی یک ترکیب بر ضد صدمات ناشی از ایسکمی چه در قلب، چه در مغز یا … خیلی خیلی در طب با ارزش است.

منابع

کتاب درمان شناسی گیاهان دارویی. مولف: دکتر زهرا نظری بلوکی و دکتر زهره عصام رودسر
 Faeze Monji, et al. Journal of Ethnopharmacology, Volume 193, 4 December 2016, pages 21-29
 ‘Decio Medeiros Peixoto, et al. Revista Paulista de Pediatria ‘English Edition
In Press, Corrected Proof, Available online 20 August 2016
Priya Saxena, Dharamveer Panjwani. Journal of Acute Disease, Volume 3, Issue 3, 2014, Pages 228-234
کتاب درمان شناسی گیاهان دارویی. مولف: دکتر زهرا نظری بلوکی و دکتر زهره عصام رودسری
 Faeze Monji, et al. Journal of Ethnopharmacology, Volume 193, 4 December 2016, pages 21-29
 ‘Decio Medeiros Peixoto, et al. Revista Paulista de Pediatria ‘English Edition
In Press, Corrected Proof, Available online 20 August 2016
Priya Saxena, Dharamveer Panjwani. Journal of Acute Disease, Volume 3, Issue 3, 2014, Pages 228-234

پست های اخیر اینستاگرام بیتکی طب

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به چه موضوعی علاقه مند هستید

تاریخچه گیاهان دارویی

مجله

عضویت در خبرنامه

پیشنهادات شگفت انگیز گیاهان دارویی بیتکی طب را در ایمیل خود دریافت کنید

  • مقالات مرتبط