خواص بی نظیر گیاه نعناع، موارد مصرف و کاربرد بالینی آن

زمان خواندن این مقاله حدودا 10 دقیقه است.
دسته : گیاهان دارویی
نویسنده : فلاح پور
تاریخ انتشار : 31-05-98
1 ستاره2 ستاره3 ستاره4 ستاره5 ستاره (11 rating, 3 votes)
Loading...
خواص نعناع
نام فارسی گیاهنام انگلیسی گیاهنام علمی گیاه
نعناعMintMentha Longifolia

وجه تسمیه و تاریخچه گیاه نعناع

خواص نعناع از قدیم الایام مورد توجه حکیمان بوده است. درباره نعناع افسانه های اساطیری یونان می گوید Minthe‎ یک پری رودخانه ای بسیار زیبا بود در رود Cocytus‎ (یکی از ۵ رود اصلی افسانه ای یونان) ‎وقتی Hades‎ (خدای مرگ و پلیدی، خدای زیر زمین و تاریکی) ‎ارابه ی طلایی خود را می راند نزد Minthe‎ آمد تا او را اغوا کند که همسرش Persephone‎ آن ها را دید. ‎و این بود که Persephone ،Minthe‎ را به گیاه کوچک نعناع Mint‎ تبدیل کرد تا مردم بر سر او پا گذارند و بگذرند. ‎اما Hades‎ طلسم همسرش را تخفیف داد به گونه ای که هر گاه کسی بر این گیاه پا نهد عطر شیرینی او را احساس کند.

‎اسم Mint‎ از کلمه لاتین Mente‎ به معنی افکار می آید که به آنچه که رومانی ها به Mint‎ نسبت داده اند یعنی نیرو بخش مغز بر می گردد. ‎نعناع همچنین توسط یونانی ها و رومانی ها برای بهبود تمرکز ذهن استتنشاق می گشت و به گفته Pliny‎ فیلسوف طبیعت شناس رومی اگر به صورت تاج بر سر نهاده شود محرک تمرکز و ذهن است.

در ادامه ی خواص نعناع و تاریخچه آن با بیتکی طب همراه باشید …

‎نام و در واقع صفت Longifolia‎ در لاتین به معنای برگ دراز است. ‎البته برگ نعناع به نظر خیلی دراز نمی رسد. جالب است بدانیم به نعناع هزارپا هم می گویند. ‎در طب سنتی نعناع مفرح دل است. ‎از یونانیان این نقل باقی مانده است که نعناع رفتار های جنسی را تقویت می کند و مصرف آن به همین علت در سربازان ممنوع بود تا از کنترل خارج نشوند. جالب است بدانیم از هر ۳۰۰ کیلوگرم نعناع می توان ۱ کیلوگرم اسانس بدست اورد. اگر فکر می کنید این ۳۰۰ کیلوگرم برای به دست آوردن ۱ کیلوگرم اسانس خیلی زیاد است سری به تک نگار بادرنجبویه بزنید. ‎در تک نگار اوکالیپتوس گفتیم این گیاه رایحه ای دارویی دارد ولی نعناع رایحه ایی علفی و البته خیلی هم قوی دارد. این خیلی فرق دارد با رایحه ی گل مانند گل سرخ و بهار نارنج.

مهمترین ترکیبات شیمیایی در گیاه نعناع

‎نعناع است و اسانس اش. و این اسانس حاوی منتول (یک الکل مونوترپنی)، ‎منتون، منتوفوران، کاروون، لیمونن، ژرماکرن D‎ می باشد. دیگر ترکیبات این گیاه مثل فلاونوئیدها شامل اریوسیترین، ناریروتین، پبرلین، آکاستین، هدیوسمین، هیدروکسی سینامیک اسید مانند رزمارینیک اسید، کافئیک اسید است. دیگر ترکیبات اولیانولیک و اورسولیک اسید می باشد. اسانس نعناع ۵۰% ‎منتول دارد. البته طعم و بوی اسانس نعناع تحت تاثیر اجزای دیگر مثل استرهای منتول، جاسمون، منتوفوران (بوی نامطبوع در گیاهان جوان) قرار می گیرد. ترکیبات کتونی در اسانس ها شهرت دارند به سمیت و اثرات سقط آور. ولی همه ی کتون ها سمی نیستند که در برخی اسانس های امن مثل همین نعناع و یا در رازیانه هم کتون داریم.

خواص نعناع و فواید آن

ساختار ترکیبات شیمیایی در گیاه نعناع

Rosmarinic Acid Ursolic Acid Narirutin
خواص نعناع Rosmarinic Acid خواص نعناع Ursolic Acid خواص نعناع Narirutin
Menthone Pebrellin Mentofuran
خواص نعناع Menthone خواص نعناع Pebrellin خواص نعناع Mentofuran
Acacetin Hedyosumin A Carvone
خواص نعناع Acacetin خواص نعناع Hedyosumin A خواص نعناع Carvone

اشکال دارویی حاوی گیاه نعناع

  1. ‎محلول اسنورینگ (برطرف کننده خروپف یا خرناس، ضد اسپاسم، ضد عفونی کننده مجاری تنفسی)
  2. ‎قطره خوراکی کارمینت، قطره خوراکی سوپرمینت (درمان نفخ و اسپاسم گوارشی، سو هاضمه و درد ناشی از آن)
  3. ‎قطره ضد نفخ گیاه اسانس (در درمان نفخ ناشی از IBS)
  4. ‎قطره پرسیکا
    (جهت پیشگیری از افزایش جرم روی دندان ها، پوسیدگی دندان ها و خون ریزی لثه، ضد عفونی کردن دهان و تسکین درد دندان و لثه)‎
  5. ژل هات آیس گیاه اسانس (تسکین دهنده دردهای عضلانی و مفصلی)
  6. ‎قرص مکیدنی آلتادین (خلط آور و درمان التهاب و تحریک مخاط گلو)
  7. ‎گرانول پلانتاژ (درمان کمکی اسهال های غیر عفونی)
  8. ‎ژل منتاژل
    (درمان کچلی انگشتان پا و کشاله ران و از بین بردن خارش و سوزش محل گزیدگی حشرات و سوختگی های سطحی)
  9. ‎قرص های جویدنی منتا و منتازین و قرص مکیدنی ماسومنت
    (رفع کننده حساسیت و خارش گلو و سرفه و نیز ضد نفخ)
  10. ‎محلول منتول ( ضد احتقان بینی و تسکین دهنده موضعی درد در نواحی سر، صورت و گردن)
  11. ‎بخور اکالیپتوس فیتوسین، بخور اوکالیپتوس دینه
    (تسکین دهنده علایم سرماخوردگی و رفع احتقان بینی و سرفه و نیز ضد عفونی کننده محیط)
  12. ‎پماد ترموراب (رفع کننده احتقان بینی و ضد درد موضعی)
  13. ‎لوسیون موضعی سی ام (تسکین دهنده دردهای عضلانی-اسکلتی)
  14. ‎شربت کاراوی میکسچر، پودر و چای کیسه ای کارامین
    (بادشکن، ضد نفخ و ضد درد و قولنج روده ای کودکان، رفع سو هاضمه)

خواص نعناع و موارد مصرف و کاربرد بالینی آن

  1. گفته می شود که مصرف نعناع در خون ریزی های غیر طبیعی زنان و یا استفراغ های خونی از ریه و معده موجب کاهش و قطع خون ریزی می گردد.
    اگر چه که این اثر با خاصیت ضد اسپاسم این گیاه خیلی همخوانی ندارد.
  2. ‎یکی از خواص نعناع در تخفیف ورم بیضه می باشد، نعناع در تخفیف ورم بیضه مفید است.
  3. ‎نعناع سبب قطع سکسکه غیر طبیعی هم می گردد.
  4. ‎یکی دیگر از خواص نعناع این است که ضد تهوع بوده و در رفع سو هاضمه کودکان و سالمندان بکار می رود.
  5. ‎برخی انواع نعناع بی اشتهایی را نیز درمان می کند.
  6. ‎بدلیل وجود درصد بالای اسانس کاروون Carvone‎ نفخ های شدید را نیز می تواند رفع کند.
  7. ‎مالیدن اسانس نعناع در موضع دارای خواص سردکنندگی و بی حس کنندگی می باشد و سر دردهای عروقی، درد ناشی از کوفتگی و کبودی، و دردهای با منشا عصبی ودردهای عضلانی را کاهش می دهد. استنشاق اسانس نعناع در درمان التهاب و آبریزش بینی و فرآورده های مکیدنی آن جهت رفع احتقان بینی استفاده می شود.
  8. ‎جالب است بدانیم یکی دیگر از خواص نعناع در عطر آن است. وجود عطر نعناع در فضا، ظرفیت ذهنی را افزوده و خستگی را کاهش می دهد.
  9. ‎اسانس نعناع ضد نفخ عالیست و جدیدا اثرات ضد تشنج موثری هم نشان داده است که گفته می شود به احتمال زیاد اثر منتول است.

خواص نعناع و نکات و توصیه های مهم

  1. ‎گفته می شود میزان منتول یا اسانس نعناع کمتر از ۱۰mg/kg‎ هیچ اثری در انسان ندارد.
    در حالیکه به میزان ۲ گرم آن می تواند کشنده باشد.
  2. ‎جالب است بدانیم اسانس نعناع مثل آب گریپ فروت مهار کننده متابولیسم کبدی است.
    خوب می دانیم این عارضه برای داروهایی بویژه با پنجره درمانی باریک مانند وارفارین، دیگوکسین و تئوفیلین چقدر خطرناک است.
  3. ‎گفته می شود نعناع می تواند سبب کاهش شیردهی خانم ها گردد.
    لذا در دوران شیر دهی حتی الامکان از مصرفش اجتناب گردد.
  4. ‎منتول به عنوان اکسپیانت در شیاف ها و یا برچسب های پوستی سبب افزایش نفوذپذیری و فراهمی زیستی داروهای کم محلول مانند پروپرانول، ایبوپروفن و نیمودیپین Nimodipine‎ می گردد.
  5. ‎نعناع با داروی مهار کننده کانال کلسیم نیفیدیپین اثر سینرژیسم یا هم افزایی اثر دارد. و با مهار کانال کلسیم در عضلات اسفنکتر تحتانی مری را هم شل می کند (شاید بتوان همین را عاملی برای رفلاکس مری-معدی و تشدید سوزش سر دل ناشی از نعناع دانست که در بروشورهای دارویی فرآورده های آن هم هشدار می گردد)

خواص نعناع و ترکیبات شیمیایی آن

خواص نعناع و آخرین تحقیقات و نکات ویژه

‎محققین پتانسیل اثر محافظتی گیاه نعناع را برکولیت ایجاد شده توسط اسید استیک در مدل های حیوانی به عنوان مدلی از IBD‎ یا بیماری های التهابی روده انسان بررسی نمودند که نتایج حاصله خواص ضد التهاب و آنتی اکسیدانی نعناع را تایید نمود.

منابع

کتاب درمان شناسی گیاهان دارویی. مولف: دکتر زهرا نظری بلوکی و دکتر زهره عصام رودسری
Hussam A.S. Murad, et al. Journal of Ethnopharmacology, Volume 190, 22. August 2016, Page 354-361
کتاب درمان شناسی گیاهان دارویی. مولف: دکتر زهرا نظری بلوکی و دکتر زهره عصام رودسری
Hussam A.S. Murad, et al. Journal of Ethnopharmacology, Volume 190, 22. August 2016, Page 354-361

پست های اخیر اینستاگرام بیتکی طب

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به چه موضوعی علاقه مند هستید

تاریخچه گیاهان دارویی

مجله

عضویت در خبرنامه

پیشنهادات شگفت انگیز گیاهان دارویی بیتکی طب را در ایمیل خود دریافت کنید

  • مقالات مرتبط
خواص اوکالیپتوس
خواص نعناع
خواص گیاه پونه
خواص گیاه خار مریم خواص میوه آناناس خواص گیاه پنجه شیطان
خواص گیاه آقطی