خواص بی نظیر گیاه خار مریم، موارد مصرف و کاربرد بالینی آن

زمان خواندن این مقاله حدودا 10 دقیقه است.
دسته : گیاهان دارویی
نویسنده : فلاح پور
تاریخ انتشار : 10-05-98
1 ستاره2 ستاره3 ستاره4 ستاره5 ستاره (16 rating, 4 votes)
Loading...
نام فارسی گیاهنام انگلیسی گیاهنام علمی گیاه
خار مریم
یا
خار علیص
Marian Thistle
or
Milk Thistle
Silybum
Marianum

وجه تسمیه و تاریخچه گیاه خار مریم

خواص گیاه خار مریم از قدیم الایام مورد توجه مردمان بوده است. این گیاه نخستین بار در اروپا به عنوان نوعی سبزی رشد کرد. برگ های آن در سالاد جایگزین اسفناج بود. دانه های این گیاه هم جایگزین قهوه بود. گل های شبیه کنگر فرنگی خار مریم هم خورده می شد. گفتنی است که برای سال های سال این گیاه به ویژه دانه های آن به عنوان یک داروی مفرح مطرح بود. البته خار مریم مشهور است به اثرات محافظتی روی کبد که گزارش این اثر بر می گردد به منابع یونان باستان.

Thitle نام مشهور مجموعه ایی از گیاهان گلدار با برگ های خاردار تیز در حاشیه های آن می باشد که بیشتر در خانواده Asteraceae دیده می شود. نام Milk Thitle (شیر _خار) برگرفته از شکل برگ های این گیاه است که پر از رگه های سفید رنگ است. خار هم که تا دلتان بخواهد این گیاه دارد.افسانه های تاریخی می گویند این رگه های سفید رنگ روی برگ های این گیاه شیر مادر حضرت عیسی مریم مقدس است. به همین علت هم این گیاه را خار مریم St. Mary’s Thitle می گویند.

مهمترین ترکیبات شیمیایی در گیاه خار مریم

خار مریم دارای فلاونولیگنان ها مثل سیلی مارین، ، سیلی بینین و ایزوسلیبین نوع A و B، سیلی کریستین، سیلی دیانین، فلاونوئیدهایی مثل کوئرستین، تاکسیفولین (عامل رنگ زرد)، است. از دیگر ترکیبات ساپونین، آلکالوئید، اسانس فرار، رنگدانه فیتوملانین و استرول ها و نیز اسیدهای چرب اولئیک و پالمتیک اسید، و قندهایی مانند آرابینوز، زایلوز می باشد.

خواص گیاه خار مریم و ویژگی ها آن

ساختار ترکیبات شیمیایی در گیاه خار مریم

Silybin Silychristin Silandrin
خواص گیاه خار مریم Silybin خواص گیاه خار مریم silychristin خواص گیاه خار مریم Silandrin
Silymonin Silydianin Taxifolin
خواص گیاه خار مریم Silymonin خواص گیاه خار مریم Silydianin خواص گیاه خار مریم Taxifolin

اشکال دارویی حاوی گیاه خار مریم

  1. قرص لیورکر (ممانعت کننده از تجمع و رسوب چربی ها در کبد و درمان آسیب های ناشی از سمیت کبدی).
  2. قرص لیورگل و قرص و قطره سیلیمارین (موثر در درمان کبد چرب و هپاتیت، و آنتی اکسیدان قوی).
  3. کپسول لیوومارین و کپسول لیور هلث (درمان سمیت کبدی، درمان حمایتی در بیماری های مزمن کبدی و سیروز، و درمان کمکی در هپاتیت حاد و مزمن).
  4. قرص لیور هرب پلاس بی (محافظت کننده کبد در برابر سموم و درمان سیروز ناشی از الکل و دارو بوده و در درمان هپاتیت حاد و مزمن).
  5. محلول خوراکی آیبروگل (برطرف کننده عارضه IBS یا همان سندروم روده تحریک پذیر، ضد نفخ و ضد اپاسم معده و روده).

خواص گیاه خار مریم و موارد مصرف و کاربرد بالینی آن

  1. خار مریم در مسمومیت با قارچ معروف آمانیتایی Death-cap به عنوان پادزهر مصرف می شود.
  2. بررسی ها نشان داده انفوزیون وریدی سیلی بین خار مریم به تنهایی و یا در ترکیب با تکنیک های معمول سم زدایی در مسمومیت با قارچ کلاهکی کشنده آمانیتا موجب سم زدایی و کاهش مرگ و میر مسمومین می گردد.
  3. سیلی بینین هم تنها ترکیب نه ولی اصلی ترین ترکیب فعال خار مریم معرفی می شود که یک فلاونولیگنان با اثرات آنتی اکسیدانی و تثبیت کنندگی غشای سلول های کبدی است.
  4. این گیاه یک صفراآور عالی است.
  5. در رفع انسداد کبد و طحال به کار می رود.
  6. یکی از خواص گیاه خار مریم این است که در درمان زردی عملکرد موثری دارد.
  7. سیلی بین هم که حاصل ترکیب اکسیداتیو تاکسیفولین و کونیفیریل Coniferyl است.
    با اثر بر آنزیم پلیمراز A در سلول های کبدی سبب تحریک تولید پروتئین آنزیمی در این سلول ها می گردد.
  8. مهار فعالیت لنفوسیت T انسانی هم از سیلی بین گزارش گردید.
  9. خار مریم سبب گردش خون و انقباض ورید ها می گردد. لذا در درمان نارسایی وریدی واریس موثر است.

    در ادامه ی خواص گیاه خار مریم و موارد مصرف و کاربرد بالینی آن با بیتکی طب همراه باشید …

  10. مطالعات نشان داد که سیلی بین می تواند جذب آهن در بیماران هموکروماتوز (افزایش مزمن آهن بدن بدلیل مشکلات ژنتیکی و یا در بیماران که مکررا دریافت کننده خون هستند مثل بیماران تالاسمی ماژور) کاهش دهد. لذا می تواند درمان کمکی مناسبی در این بیماران باشد. این در حالیست که امروزه تنها درمان این بیماران فلبوتومی یا همان خون گیری های مکرر در اختلال ارثی و تجویز داروی شلاتور خوراکی دفروسیروکس Deferasirox و یا داروی شلاتور تزریقی دفروکسامین Deferoxamine به طور طولانی مدت در بیماران تالاسمی می باشد.
    بنابراین کشف چنین اثری از خار مریم بسیار حائز اهمیت خواهد بود.
  11. مکمل های خوراکی سیلی مارین و ویتامین E موجب افزایش گلوتاتیون پراکسیداز گلبول های قرمز می شود. و همچنین باعث افزایش سطح هموگلوبین در بیماران مبتلا به آخرین مرحله نارسایی کلیه که تحت همودیالیز قرار می گیرند می گردد.

    در ادامه مطالب با خواص سیلی مارین یکی از ترکیبات شیمیایی گیاه خار مریم، با بیتکی طب همراه باشید . . .

  12. قرن هاست عصاره خار مریم به عنوان تقویت کننده کبد شناخته شده است.
    سیلی مارین از اتصال سموم به گیرنده های سلول های کبدی و از نفوذ به سلول ها ممانعت کرده.
    بدین ترتیب از صدمات کبدی ناشی از سمیت دارو ها جلوگیری می کند.
  13. سیلی مارین انتی اکسیدان هست ولی سنتز پروتئین های ریبوزومی را هم تحریک می کند.
    به این ترتیب قدرت نوسازی سلول های کبدی را افزایش می دهد.
    در اهمیت نقش محافظ کبد سیلی مارین همین بس که از آن به عنوان استاندارد در آزمایش سایر داروها استفاده می نمایند.

خواص گیاه خار مریم و نکات و توصیه های مهم

  1. خار مریم نیز همانند هوفاریقون با مهار آنزیم های کبدی متابولیزه کننده داروها می تواند منجر به خطرات جدی شود.
    این موضوع در مورد گیاه پنجه شیطان نیز صدق می کند.
  2. سیلیمارین موجود در گیاه اثر داروهای فنوتیازینی، فنتول آمین و یوهیمبین را آنتاگونیزه می کند و در ترکیب با بوتیروفنون ها مانند هالوپریدول  Halopridol باعث کاهش پراکسیداسیون چربی (فرآیندی که بیماری های تحلیل برنده اعصاب را سبب می شود) می شود.
  3. خار مریم مسبب افزایش فشار خون بوده و هیپوگلیسمی را هم تشدید می نماید.
  4. سیلیمارین موجود در گیاه، با اثرات محافظ کبدی خار مریم، سمیت کبدی ناشی از استامینوفن و شیمی درمانی کاهش می یابد. این گیاه سمیت کبدی ناشی از تتراکلرو کربن، اتانول، اهن، فنی توئین Fenytoine و داروی شیمی درمانی سیس پلاتین Cisplatine را هم کاهش می دهد. در مورد بیهوش کننده های عمومی هم همینطور. لذا توصیه می شود ۳ هفته پیش از جراحی مصرف گیاه متوقف گردد.
  5. سبب تشدید اسهال با سایر داروهای مسبب اسهال می گردد.

    در ادامه ی نکات و توصیه های مهم گیاه خار مریم با بیتکی طب همراه باشید …

  6. دانه خار مریم بر عملکرد ضد تکثیر سلولی داروی شیمی درمانی دوکسوروبیسین Doxorubicin علیه سلول های سرطانی سینه و تخمدان، اثر هم افزایی دارد.
    که این به نظر یک تداخل مفید خواهد بود.
  7. گیاه ممکن است با افزایش کلیرنس، جذب داروی مترونیدازول Metronidazole را بکاهد.
  8. خار مریم باعث افزایش کلیرنس کبدی سیکلوسپورین Cyclospuorine (در پیوند کبد جهت جلوگیری از رد پیوند تجویز می شود) و کاهش سطح سرمی آن می گردد و این خطرناک است. این در حالیست که برخی منابع می گویند دانه خار مریم سبب کاهش سمیت کبدی سیکلوسپورین شده و بر عملکرد ضد تکثیر سلولی این دارو علیه سلول های سرطانی سینه و تخم دان، اثر هم افزایی دارد که این بنظر یک تداخل مفید خواهد بود.
خواص گیاه خار مریم و ترکیبات شیمیایی آن

خواص گیاه خار مریم و آخرین تحقیقات و نکات ویژه

در بیماران با سرطان سر و گردن یکی از فراوان ترین و شدید ترین مشکلات درمان با اشعه موکوزیت های دهانی است. سیلیمارین عصاره فلاونوئید پلی فنولی از خار مریم است که خواص ضد التهاب و آنتی اکسیدان قوی دارد. در مطالعه اثرات تجویز خوراکی سیلیمارین بر پیشگیری موکوزیت ناشی از رادیوتراپی ارزیابی شد. که نشان داد تجویز متداول قرص های سیلیمارین می تواند به طور قابل توجهی شدت موکوزیت رادیوتراپی را در این بیماران کاهش دهد. همچنین خالی از لطف نیست اگر بدانیم در کارآزمایی بالینی چنین اثری برای عصاره آویشن شیرازی هم به تایید رسیده است.

منابع

کتاب درمان شناسی گیاهان دارویی. مولف: دکتر زهرا نظری بلوکی و دکتر زهره عصام رودسری
Elyasi S, et al. Phytother Res. 2016 Nov; 30(11): 1879-1885
کتاب درمان شناسی گیاهان دارویی. مولف: دکتر زهرا نظری بلوکی و دکتر زهره عصام رودسری
Elyasi S, et al. Phytother Res. 2016 Nov; 30(11): 1879-1885

پست های اخیر اینستاگرام بیتکی طب

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به چه موضوعی علاقه مند هستید

تاریخچه گیاهان دارویی

مجله

عضویت در خبرنامه

پیشنهادات شگفت انگیز گیاهان دارویی بیتکی طب را در ایمیل خود دریافت کنید

  • مقالات مرتبط
خواص اوکالیپتوس
خواص نعناع
خواص گیاه پونه
خواص گیاه خار مریم خواص میوه آناناس خواص گیاه پنجه شیطان
خواص گیاه آقطی